Sayt açılır, amma əsas şəkil gecikir. Düyməyə basırsınız, heç nə baş vermir. Oxumağa başlayırsınız, mətn birdən aşağı sürüşür. Bu üç narahatlığın hər birinin Google-da adı və ölçüsü var — Core Web Vitals.
Bu göstəricilər həm istifadəçi təcrübəsinə, həm də dönüşümə birbaşa təsir edir: yavaş və "tərpənən" səhifədə müraciət forması doldurmaq istəyən az olur. Google onları səhifə təcrübəsi siqnallarının bir hissəsi kimi nəzərə alır.
Bu bələdçidə hər üç göstəricini sadə dildə izah edirik, onları necə ölçəcəyinizi göstəririk və ən çox rast gəldiyimiz səhvləri həll yolu ilə birlikdə sıralayırıq. Developer-ə ötürə biləcəyiniz texniki detallar da var.
Qısa cavab: Core Web Vitals Google-un üç istifadəçi təcrübəsi göstəricisidir: LCP (əsas məzmunun yüklənmə sürəti), INP (klikə cavab sürəti) və CLS (səhifənin vizual sabitliyi).
Core Web Vitals bir baxışda
Hədlər Google-un web.dev sənədində müəyyən edilib və real istifadəçilərin 75-ci persentili üzrə qiymətləndirilir. Yəni səhifə ziyarətlərinin ən azı 75%-i "yaxşı" həddə olmalıdır.
| Göstərici | Nəyi ölçür | Yaxşı | Zəif |
|---|---|---|---|
| LCP — Largest Contentful Paint | Ən böyük görünən elementin yüklənmə vaxtı | ≤ 2,5 san | > 4 san |
| INP — Interaction to Next Paint | Klik və ya toxunuşa vizual cavab müddəti | ≤ 200 ms | > 500 ms |
| CLS — Cumulative Layout Shift | Səhifə elementlərinin gözlənilməz sürüşməsi | ≤ 0,1 | > 0,25 |
İki hədd arasındakı dəyərlər "təkmilləşdirmə tələb edir" kateqoriyasına düşür. 2024-cü ilin martında INP köhnə FID göstəricisini əvəz etdi, ona görə köhnə məqalələrdə FID görürsünüzsə, bu artıq aktual deyil.
Niyə önəmlidir
Google bildirir ki, Core Web Vitals sıralama sistemlərinin istifadə etdiyi səhifə təcrübəsi siqnallarındandır, amma əsas amil kontentin uyğunluğu və keyfiyyətidir. Ətraflı: Google-un Core Web Vitals sənədi. Praktik baxımdan isə daha vacib təsir dönüşümdədir: sürətli və sabit səhifədə istifadəçi daha az itir.
LCP: əsas məzmun nə qədər tez görünür
LCP ekranın görünən hissəsindəki ən böyük elementin — adətən hero şəkli, banner və ya böyük başlıq — tam göstərilməsinə qədər keçən vaxtdır. İstifadəçi üçün bu "səhifə açıldı" hissidir.
LCP-ni nə pisləşdirir
- Hero şəkli çox böyükdür və ya köhnə formatdadır (məs. 3 MB-lıq PNG).
- Hero şəkli "lazy" yüklənməyə işarələnib — o, ilk görünən elementdir və gecikməməlidir.
- Başlıqda render-i bloklayan ağır CSS və JavaScript faylları.
- Server cavabı gecdir (TTFB yüksəkdir): ucuz hostinq, keşləmənin olmaması.
- Şriftlər gec yüklənir və mətn görünmür.
Həll
- Hero şəklini WebP/AVIF formatına çevirin və ekran ölçüsünə uyğun versiyalar (srcset) verin.
- Hero şəklinə fetchpriority="high" əlavə edin, loading="lazy" yalnız aşağıdakı şəkillər üçün qalsın.
- Kritik CSS-i yuxarıda saxlayın, qalan skriptləri defer ilə yükləyin.
- Statik səhifələri keşləyin və mümkünsə CDN istifadə edin.
- Şriftlər üçün font-display: swap və yalnız lazım olan çəkiləri yükləyin.
INP: klikə cavab nə qədər tez gəlir
INP istifadəçinin səhifədəki bütün klik, toxunuş və klaviatura əməliyyatlarına brauzerin vizual cavab verməsinin müddətini ölçür və ən pis nəticələrdən birini göstərir. "Düyməyə basdım, amma heç nə olmadı" hissi zəif INP-dir.
INP-ni nə pisləşdirir
- Çoxlu plugin, widget və üçüncü tərəf skriptləri (chat, heatmap, reklam pikselləri) əsas thread-i doldurur.
- Bir klikdən sonra uzun JavaScript tapşırığı işləyir və ekran yenilənmir.
- Çox böyük DOM — minlərlə element və tez-tez yenidən render.
- Klikdən sonra heç bir vizual siqnal (loader, düymənin vəziyyəti) göstərilmir.
Həll
- Lazımsız plugin və skriptləri silin; qalanlarını istifadəçi qarşılıqlı əlaqəyə başlayandan sonra yükləyin.
- Uzun tapşırıqları kiçik hissələrə bölün ki, brauzer arada ekranı yeniləyə bilsin.
- Klikdən dərhal sonra vizual cavab verin, ağır işi sonra edin.
- Tag Manager-dəki teqləri vaxtaşırı yoxlayın: istifadə olunmayan teqlər də yük yaradır. GTM və GA4 qurulumunu necə təmiz saxladığımızı GA4 xidməti səhifəsində təsvir etmişik.
CLS: ekran niyə tərpənir
CLS səhifə yüklənərkən və istifadə zamanı elementlərin gözlənilmədən yerini dəyişməsinin cəmini ölçür. Ən tanış nümunə: düyməyə basmaq istəyirsiniz, yuxarıda banner yüklənir və siz səhv yerə klikləyirsiniz.
CLS-i nə pisləşdirir
- Şəkil və videoların ölçüləri (width/height və ya aspect-ratio) göstərilməyib.
- Reklam, embed və ya iframe üçün yer əvvəlcədən ayrılmayıb.
- Kuki bildirişi və ya promo banner məzmunu aşağı itələyir.
- Şrift dəyişəndə mətnin ölçüsü fərqlənir.
Həll
- Bütün şəkil və videolara ölçü verin və ya CSS aspect-ratio istifadə edin.
- Dinamik bloklar üçün min-height ilə yer ayırın.
- Bildirişləri məzmunun üstündə (overlay) göstərin, onu itələməyin.
- Əsas şriftə yaxın ölçülü fallback şrift seçin.
Hansı alətlə ölçmək lazımdır
İki növ data var: real istifadəçi datası (field data) və laboratoriya testi (lab data). Google qiymətləndirmədə real istifadəçi datasına baxır.
| Alət | Data növü | Nə üçün |
|---|---|---|
| Search Console — Core Web Vitals hesabatı | Real istifadəçi (CrUX) | Saytın ümumi vəziyyəti, problemli URL qrupları |
| PageSpeed Insights | Real + laboratoriya | Konkret səhifənin diaqnozu və tövsiyələr |
| Lighthouse (Chrome DevTools) | Laboratoriya | Dəyişikliyi dərhal yoxlamaq |
| Chrome DevTools — Performance paneli | Laboratoriya | INP və uzun tapşırıqların təhlili |
Kiçik saytlarda real istifadəçi datası olmaya bilər, çünki trafik kifayət etmir. Bu halda laboratoriya testləri istiqamət verir, amma nəticəni mobil cihazda və orta sürətli internetdə yoxlamağı unutmayın. GA4-də cihaz bölgüsünə baxın: əksər B2C saytlarda mobil trafik payı yüksək olur.
Core Web Vitals texniki SEO-nun yalnız bir hissəsidir. İndeksləmə, hreflang və schema ilə birlikdə tam yoxlama siyahısını texniki SEO məqaləmizdə vermişik.
CMS-ə görə praktik məsləhətlər və 30 dəqiqəlik plan
WordPress
Ən çox problem ağır mövzulardan, səhifə qurucularından və çoxlu plugindən gəlir. Keşləmə plugini, şəkil optimallaşdırması və istifadə olunmayan pluginlərin silinməsi adətən ilk böyük fərqi yaradır.
Shopify və digər SaaS platformalar
Server tərəfi platformanın nəzarətindədir, ona görə əsas iş tətbiqlərin (apps) sayını azaltmaq, şəkilləri düzgün ölçüdə yükləmək və mövzunun yüngül olmasını təmin etməkdir.
Next.js kimi müasir freymvorklar
Statik generasiya və ya server render sürət üçün yaxşı baza verir, amma böyük klient JavaScript paketləri INP-ni pisləşdirə bilər. Komponentləri lazım olduqda yükləyin və üçüncü tərəf skriptlərini idarə edin.
30 dəqiqəlik başlanğıc
- Search Console-da Core Web Vitals hesabatını açın, "zəif" URL qruplarını qeyd edin.
- Ən çox trafik alan səhifəni PageSpeed Insights-da mobil rejimdə yoxlayın.
- LCP elementini müəyyən edin və şəklini optimallaşdırın.
- Ölçüsü olmayan şəkilləri tapın və ölçü əlavə edin.
- Ən ağır üçüncü tərəf skriptini müəyyən edin və ehtiyac olub-olmadığını yoxlayın.
Tez-tez verilən suallar
Core Web Vitals nədir?
Google-un üç istifadəçi təcrübəsi göstəricisi: LCP (əsas məzmunun yüklənmə sürəti), INP (klikə cavab sürəti) və CLS (səhifənin vizual sabitliyi).
Yaxşı LCP, INP və CLS dəyərləri nədir?
LCP 2,5 saniyə və ya az, INP 200 millisaniyə və ya az, CLS 0,1 və ya az. Qiymətləndirmə real istifadəçilərin 75-ci persentili üzrə aparılır.
FID nə oldu?
FID (First Input Delay) 2024-cü ilin martında Core Web Vitals siyahısından çıxarıldı və onu daha əhatəli INP göstəricisi əvəz etdi.
Core Web Vitals sıralamaya nə qədər təsir edir?
Google onu səhifə təcrübəsi siqnallarından biri kimi istifadə edir, amma kontentin uyğunluğu və keyfiyyəti daha vacibdir. Sürət əsasən oxşar keyfiyyətli səhifələr arasında və dönüşümdə fərq yaradır.
PageSpeed balı 100 olmalıdırmı?
Xeyr. Lighthouse balı laboratoriya testidir; vacib olan real istifadəçilərin Core Web Vitals dəyərlərinin "yaxşı" həddə olmasıdır.
Search Console-da data niyə görünmür?
Real istifadəçi datası yalnız kifayət qədər trafik olan URL-lər üçün toplanır. Kiçik saytlarda PageSpeed Insights-ın laboratoriya nəticələri ilə işləmək lazım gəlir.
Nəticə
Core Web Vitals istifadəçinin hiss etdiyi üç problemi ölçür: gec açılma, gec cavab və tərpənən ekran. Bunları düzəltmək həm SEO, həm də reklam trafikinin dönüşümü üçün faydalıdır — çünki eyni səhifə Google Ads-də landing page təcrübəsinə də təsir edir. SEO-nun digər sütunları üçün SEO nədir bələdçisinə baxın.
Ən sürətli nəticəni adətən şəkillər, üçüncü tərəf skriptləri və ölçüsüz elementlər verir. Bu üç sahədən başlayın və nəticəni real istifadəçi datası ilə izləyin. Onlayn mağazanız varsa, sürətin satışa təsirini e-ticarət SEO bələdçisində, Google Ads-dəki landing page təcrübəsini isə Quality Score məqaləsində izah etmişik.
Saytınızın sürət və texniki SEO auditini edək?
SEO xidməti