ChatGPT shopping: məhsulunuzu ChatGPT-də necə göstərmək olar

ChatGPT shopping nədir?

ChatGPT shopping istifadəçi alış sualı verəndə ChatGPT-nin cavabda şəkil, qiymət və rəy xülasəsi olan məhsul kartları göstərdiyi funksiyadır. Məlumat merchant feed-dən və ya açıq vebdən götürülür. Bu nəticələr reklam deyil və pulla oraya düşmək mümkün deyil. Kartlarda bəzən "Büdcəyə uyğun" kimi etiketlər və rəyçilərin nəyi bəyəndiyi, nəyi bəyənmədiyi barədə qısa xülasə də olur.

Funksiyanın bir ildən az tarixi var, amma artıq bir dəfə köklü dəyişib:

• 2025: OpenAI funksiyanı işə saldı. ChatGPT məhsulları internetdən toplayır və qiymət, rəy kimi strukturlaşdırılmış məlumatlara əsasən tövsiyə edir.
• Sentyabr 2025: Instant Checkout gəldi. Agentic Commerce Protocol (ACP) vasitəsilə alıcı ChatGPT-dən çıxmadan ödəniş edə bilirdi.
• Mart 2026: OpenAI çevikliyin azlığını səbəb göstərərək Instant Checkout-dan imtina etdi. ACP isə genişləndi: indi mağazalar onun vasitəsilə məhsul və aksiya məlumatlarını paylaşır.

Bilməli olduğunuz üç məqam:

1. Funksiya hazırda yalnız ABŞ-da tam aktivdir, digər regionlara genişlənmə planlaşdırılır.
2. ChatGPT-də reklam da var, amma OpenAI reklamları ayrıca işarələyir və tövsiyələrdən ayırır. ChatGPT reklamları ilə bağlı öz testimizi ayrıca yazıda paylaşmışıq.
3. Məhsul ChatGPT-yə iki yolla düşür: merchant feed (Shopify və Etsy-də inteqrasiya hazırdır) və açıq veb (ChatGPT məlumatı saytınızdan və üçüncü tərəf mənbələrdən götürür).

Azərbaycandakı mağaza üçün bu nə deməkdir?

Funksiya rəsmi olaraq ABŞ-dadır, ona görə "bizə hələ aid deyil" demək asandır. Bizim fikrimizcə, bu yanlış nəticədir, üç səbəbə görə.

Hazırlıq işi eynidir. Crawler girişi, server-side render, schema, keyfiyyətli məhsul datası həm Google Shopping, həm Gemini, həm Perplexity, həm də gələcəkdə regiona gələcək ChatGPT shopping üçün lazımdır. Bu, AI axtarışda görünməyin ümumi təməlidir. Onu AEO və GEO yazısında ətraflı izah etmişik.

Alıcı artıq soruşur. Məhsul kartları olmasa belə, insanlar ChatGPT-dən "bu modeli Bakıda harada tapmaq olar", "hansı daha sərfəlidir" soruşur, ChatGPT isə veb axtarışla cavab verir. Cavabda sizin saytınız mənbə kimi göstərilə bilər, rəqibinizin saytı da.

Xaricə satan brendlər üçün bu, bu günün məsələsidir. Shopify, Etsy və ya öz saytı ilə ABŞ bazarına satan Azərbaycan brendləri üçün ChatGPT shopping artıq işləyən kanaldır.

Müşahidəmizə görə, yerli mağazalarda AI crawler-ləri üçün xüsusi hazırlıq hələ nadir görülür. Rəqabət aşağıdır, erkən başlayan üstünlük qazanır.

ChatGPT saytınızı oxuya bilirmi?

OpenAI-ın botu məhsul səhifənizi aça və oxuya bilmirsə, ChatGPT o məhsulu tövsiyə edə bilməz. Feed göndərməyən mağaza üçün sayt əsas mənbədir, ona görə bu hissə hamıya aiddir.

Qiymət HTML-də olmalıdır

Vercel-in 2024-cü il araşdırmasına görə (The rise of the AI crawler) OpenAI-ın crawler-ləri JavaScript icra etmir. Semrush-un 2026-cı il testində isə istifadəçi ChatGPT-yə səhifə linki verəndə model yalnız səhifənin xam HTML-ini xülasə edib. Nəticə: qiymət, stok və əsas xüsusiyyətlər serverin göndərdiyi HTML-də olmalıdır, sonradan JavaScript ilə yüklənməməlidir.

Mağaza auditlərində ilk yoxladığımız bənd budur: məhsul səhifəsində Ctrl+U basırıq və qiyməti axtarırıq. Səhifə mənbəyində qiymət yoxdursa, crawler da onu görmür. Test bir dəqiqə çəkir, amma texniki problemlərin böyük hissəsini dərhal göstərir. React və ya Vue üzərində qurulmuş mağazalarda bu problem tez-tez olur və Next.js/Nuxt-da SSR və ya SSG ilə həll olunur.

robots.txt: hansı botu açıq saxlamalı?

OpenAI-ın bir neçə botu var və onları qarışdırmaq olmaz (OpenAI bots sənədi):

User-agent: OAI-SearchBot
Allow: /

User-agent: ChatGPT-User
Allow: /

User-agent: GPTBot
Disallow: /

CDN və firewall

Cloudflare kimi CDN-lərdə AI botlarını bir kliklə bloklamaq imkanı var. Cloudflare 2025-ci ilin ortasından yeni domenlərdə AI crawler-lərini default olaraq bloklayır. Kimsə bu ayarı "təhlükəsizlik üçün" açıbsa, robots.txt düzgün olsa belə OAI-SearchBot sayta çata bilmir.

Biz texniki yoxlamada robots.txt ilə yanaşı CDN-in bot ayarlarına da mütləq baxırıq, çünki bu iki ayarı çox vaxt fərqli adamlar idarə edir: birini SEO mütəxəssisi, digərini developer və ya hostinq komandası.

Product schema

ChatGPT tövsiyə edərkən birinci və üçüncü tərəf mənbələrdən strukturlaşdırılmış məlumat istifadə edir. Minimum Google-un tələb etdiyi xüsusiyyətlər olmalıdır: name, image və offers (price, priceCurrency; availability tövsiyə olunur). Tələblər Google-un Product sənədindədir. Minimumdan sonra bunları əlavə edin:

• review və aggregateRating, yalnız səhifədə real rəylər görünürsə;
• material, color, description;
• itemCondition;
• shippingDetails və hasMerchantReturnPolicy: offers daxilində və ya Organization səviyyəsində, Bakı və regionlar üçün çatdırılma, qaytarma şərtləri;
• gtin (və ya gtin13), mpn, brand.

Bir məhsulun bir neçə variantı (rəng, ölçü) varsa, Product ilə yanaşı ProductGroup istifadə edin (Google: product variants). Bu, Google-a hansı səhifənin ayrıca məhsul, hansının variant olduğunu göstərir və ortaq məlumatları hər variantda təkrarlamağa ehtiyac qalmır.

Qiymət manatladırsa, priceCurrency "AZN" olsun. Schema-dakı qiymət səhifədəki ilə eyni olmalıdır: uyğunsuzluq və ya uydurma reytinq qayda pozuntusudur.

Bu bölmədəki bəndlərdən hər hansı biri pozulubsa, təkcə ChatGPT shopping-də yox, ümumiyyətlə AI axtarışda görünürlüyünüz zəifləyir. Ümumi texniki yoxlama üçün texniki SEO siyahımıza baxın.

ChatGPT hansı məhsulu tövsiyə edəcəyini necə seçir?

OpenAI dəqiq alqoritmi açıqlamır. Amma müşahidələr və rəsmi tövsiyələr bir neçə güclü siqnalı göstərir: Google Shopping-dəki mövqe, səhifənin oxunaqlılığı, alıcı suallarına cavab verən təsvir və sayt xaricindəki rəylər.

Google Shopping ilə üst-üstə düşmə

• Semrush təcrübəsində ChatGPT-nin birinci tövsiyə etdiyi məhsul 75% hallarda Google Shopping-in ilk üç nəticəsində idi.
• Peec AI-ın 2026-cı il mart araşdırmasına görə ChatGPT kartlarındakı məhsulların təxminən 83%-i Google-un ilk 40 orqanik məhsulu arasında idi. Pullu reklamlar nəzərə alınmayıb.

Yəni Merchant Center üzərindəki iş ChatGPT-də də nəticə verir. Google-un əsas tövsiyələri:

• ödənişsiz listinqlərin (free listings) aktiv olduğunu yoxlayın;
• başlığı aydın yazın və məhsul səhifəsindəki başlıqla eyni saxlayın;
• GTIN və MPN əlavə edin;
• bir neçə bucaqdan və istifadədə olan şəkillər yükləyin;
• Merchant Center-in Diaqnostika bölməsində xətaları mütəmadi düzəldin;
• rəy toplayın, çünki ulduzlar ödənişsiz listinqlərdə görünə bilər;
• feed-i və saytı eyni vaxtda yeniləyin.

Feed və Shopping qurulumunun ətraflı məntiqi e-ticarət SEO bələdçisindədir.

Məhsul səhifəsi və kontent: AI üçün necə yazmalı?

Səhifənin quruluşu

On-page SEO qaydaları burada da keçərlidir (title və H1 qaydaları):

• H1 məhsulun əsas adını daşısın, H2-lər "Məhsul haqqında", "Xüsusiyyətlər", "Alıcı rəyləri" kimi bölmələri ayırsın.
• Qiymət və stok mətn kimi görünsün, şəkil içində yox.
• Texniki xüsusiyyətləri HTML cədvəldə verin, şəkil və ya PDF kimi yox.
• Rəyləri yalnız video kimi verməyin: video alıcı üçün gözəldir, amma ChatGPT onu "görmür". Altında yazılı rəy bölməsi olsun.

Query fan-out: alıcının soruşmadığı suallara da cavab verin

Query fan-out (sorğunun şaxələnməsi) ChatGPT-nin bir sualı bir neçə alt-sorğuya bölüb nəticələri birləşdirməsidir. Model istifadəçinin demədiyi meyarları da özü əlavə edir.

Məhsul səhifəniz bu alt-sorğulara cavab verirsə, ChatGPT-nin onu seçməsi ehtimalı artır. OpenAI feed-də faktiki, quru təsvir istəyir. Saytda isə zəngin, danışıq dilinə yaxın təsvir yazın:

• Pis: "Evinizə sərinlik gətirən müasir kondisioner."
• Yaxşı: "İnverter kompressorlu, 20–25 kv.m otaq üçün 9000 BTU, gecə rejimində 22 dB, A++ enerji sinfi."

Sonra alıcının ChatGPT-yə verdiyi suallara cavab verin:

• İstifadə: yataq otağı üçün kifayət qədər səssizdirmi? Bakının yay istisində, 40°C-də işləyirmi?
• Büdcə: bu qiymətə nə alırsınız, ucuz modeldən fərqi nədir?
• Müqayisə: alıcının müqayisə etdiyi digər modellərdən nə ilə fərqlənir?

"Hər evə yaraşan zərif dizayn" kimi ümumi cümlələr ChatGPT-yə istifadəçiyə ötürəcək heç bir faydalı məlumat vermir. Minlərlə təsviri AI ilə yazırsınızsa, AI kontent keyfiyyət nəzarəti qaydalarını tətbiq edin.

Minlərlə məhsul varsa: əl ilə yox, şablonla

2 000 SKU-lu mağazada hər səhifəni əl ilə düzəltmək real deyil. Burada iş məhsul şablonunda görülür: şablon düzgündürsə, bütün kataloq birdən düzəlir.

• Schema şablondan generasiya olunsun. Product JSON-LD məhsul bazasından avtomatik qurulsun. Variantlı məhsullarda ProductGroup, productGroupID, variesBy və hasVariant istifadə edin. Boş sahə schema-ya düşməsin: GTIN yoxdursa, sahəni ümumiyyətlə çıxarın.
• Səhifə və feed eyni mənbədən qidalansın. Qiymət, stok, başlıq və şəkil üçün tək mənbə məhsul bazasıdır. Qiymət dəyişəndə səhifənin keşi və feed eyni anda yenilənsin.
• Atribut səhifələrini yalnız tələb olanda yaradın. Fan-out alt-sorğuları çox vaxt "kateqoriya × atribut" formasındadır: "9000 BTU inverter kondisioner", "alüminium çərçivəli uşaq velosipedi". Belə səhifə yalnız real axtarış tələbi (və ya Search Console-da göstərim) və ən azı 3–5 uyğun məhsul, eləcə də bu kombinasiyaya xas mətn olanda açılır. Qalan filtr kombinasiyaları canonical ilə əsas kateqoriyaya bağlanır.
• Nazik səhifə riskinə diqqət edin. Yalnız atribut adı dəyişən, 1–2 məhsullu səhifələr həm Google-da, həm AI axtarışda zəif görünür. 10–20 səhifə ilə başlayın, Search Console-da indekslənməni 4–8 həftə izləyin, sonra genişləndirin.

Sayt xaricində etibar: ChatGPT sizin haqqınızda nə oxuyur?

ChatGPT cavab üçün internetdə axtarış edir, ona görə sayt xaricindəki varlığınız sayt daxilindəki optimallaşdırma qədər vacibdir.

İstifadəçi "bu modeli rəqib brendin analoqu ilə müqayisə et" yazanda ChatGPT məhsul səhifələri ilə yanaşı həmin məhsulları nəzərdən keçirən rəy saytlarına baxır və onları mənbə kimi göstərir. Brendiniz o səhifələrdə yoxdursa və ya məlumat köhnədirsə, cavab zəif olur və alıcı rəqibə keçə bilər.

• Müştəriləri Google, marketpleyslər və rəy platformalarında ətraflı rəy yazmağa həvəsləndirin. Saxta rəy yazmayın: bu həm qaydalar, həm etibar baxımından risklidir.
• Yerli texnologiya və həyat tərzi nəşrlərinin müqayisə yazılarına məhsul nümunəsi təklif edin.
• Sizi hələ yazmayan və ya köhnə məlumatla yazan nəşrlərə, YouTube və Telegram rəyçilərinə müraciət edin.
• Kateqoriyanız üzrə ChatGPT cavablarında hansı mənbələrin göstərildiyini yoxlayın. Orada görünmək ən birbaşa yoldur.

Merchant feed kimə lazımdır və necə göndərilir?

Bu addım məcburi deyil, amma məhsulların ChatGPT-də necə göründüyünə daha çox nəzarət verir. Hazırda bu, ilk növbədə ABŞ bazarına satan brendlərə aiddir. Yerli mağaza üçün isə prosesi əvvəlcədən bilmək faydalıdır.

Müraciət və göndərmə

OpenAI saytında müraciət forması doldurulur: şirkət məlumatları, əsas məhsul kateqoriyaları, feed-in ölçüsü (SKU sayı) və feed-in spesifikasiyaya uyğunluğunun təsdiqi. Sonra onboarding növbəsinə düşürsünüz.

Təsdiqdən sonra feed ACP vasitəsilə paylaşılır. Ayrıca inteqrasiya yazmaq lazım deyil: feed SFTP ilə, Salesforce və Stripe kimi provayderlər vasitəsilə, fayl yükləməsi və ya API ilə qəbul olunur. Tövsiyə belədir: tam feed gündə bir dəfə fayl kimi, gün ərzindəki qiymət və stok dəyişiklikləri API ilə göndərilir. Aksiya məlumatları yalnız API ilə qəbul olunur.

Məcburi 9 sahə

Sahə adları Semrush-un noyabr 2026 bələdçisində verilən spesifikasiyaya görədir. Göndərmədən əvvəl OpenAI-ın cari sənədi ilə yoxlayın.

• Başlıq ən çox 150, təsvir ən çox 5 000 simvol.
• Feed səhifə ilə üst-üstə düşməlidir: brend adı səhifədəki kimi, URL mümkünsə konkret variantı açmalıdır.
• Əlavə sahələr: condition, material, dimensions, age_group, additional_image_urls, review_count, star_rating, accepts_returns, return_policy.

OpenAI əlavə sahələrin görünürlüyü birbaşa artırdığını təsdiqləməyib. Amma məntiq sadədir: "rezindən hazırlanmış uşaq ayaqqabısı" axtaran istifadəçiyə məhsulunuz o zaman tövsiyə oluna bilər ki, material və yaş qrupu feed-də yazılıb.

Vacib: Google Merchant Center feed-iniz varsa, yenisini qurmaq lazım olmaya bilər. OpenAI onboarding zamanı təsdiqləsə, Google-uyğun feed qəbul edilir.

Nəticəni necə ölçmək olar?

Sabit sorğu dəsti

Kateqoriyanız üzrə 20–50 alış sorğusu seçin ("300 manata qədər ofis kreslosu", "X və Y müqayisəsi") və onları müntəzəm olaraq ChatGPT-də yoxlayın. Bunu Semrush AI Visibility Toolkit və ya Peec AI kimi alətlərlə avtomatlaşdırmaq, ya da əl ilə cədvəldə izləmək olar. Biz müştərilər üçün sorğu dəstini cədvəldə saxlayırıq və hər ay eyni sorğuları təkrar yoxlayırıq. Vacib olan tək nəticə deyil, dinamikadır.

GA4-də AI trafiki

• ChatGPT-dən gələn trafik çox vaxt utm_source=chatgpt.com və ya HTTP referrer ilə gəlir.
• Semrush-a görə GA4-ün "AI assistant" standart kanal qrupu AI mənbələrdən gələn ziyarətləri avtomatik ayırır. Hesabınızda bu qrup yoxdursa, öz kanal qrupunuzu yaradın: mənbə chatgpt.com, perplexity, gemini.google, copilot.
• Brauzerdən asılı olaraq referrer itə bilər və trafik "direct" kimi qeydə alına bilər. Ona görə məhsul səhifələrinə birbaşa trafikdə qeyri-adi artımı da izləyin.

KPI qurulumu üçün GA4 KPI bələdçisinə, AI trafikinin satışa təsirini qiymətləndirmək üçün data-driven və last click fərqinə baxın.

Alıcıdan soruşun

Alışdan sonra qısa sual verin: "Bizi haradan tapdınız?" Variantlar arasında ChatGPT də olsun. Sadə üsuldur, amma analitikanın görmədiyi hissəni göstərir.

Bundan sonra nə dəyişəcək?

• ABŞ-dan kənara genişlənmə;
• Google-un birgə hazırladığı Universal Commerce Protocol agent ticarət standartı;
• OpenAI-ın 2026-cı ilə planlaşdırdığı özünəxidmət merchant platforması.

Feed spesifikasiyaları, portallar və ödəniş variantları dəyişəcək. Dəyişməyən isə bunlardır: crawler girişi, saytla üst-üstə düşən dəqiq məhsul datası və digər saytlardan gələn etibar siqnalları. OpenAI-ın commerce sənədlərini mütəmadi yoxlayın, feed-i saytla sinxron saxlayın və əsas sorğuları izləyin ki, görünürlük azalanda bunu dərhal görəsiniz.

ChatGPT shopping üçün mağazanız hazırdırmı? 11 bəndlik yoxlama

1. robots.txt OAI-SearchBot və ChatGPT-User-i bloklamır.
2. CDN və firewall AI botlarını bloklamır.
3. Qiymət, stok və xüsusiyyətlər səhifə mənbəyində (HTML) görünür.
4. Product schema-da name, image, offers var və səhifə ilə uyğundur.
5. Variantlı məhsullar üçün ProductGroup istifadə olunur.
6. Xüsusiyyətlər HTML cədvəldədir, rəylər mətn şəklindədir.
7. Google Merchant Center feed-i xətasızdır, free listings aktivdir.
8. Ən çox satılan məhsulların təsviri alıcının real suallarına cavab verir.
9. Schema və feed məhsul bazasından generasiya olunur, qiymət uyğunsuzluğu yoxlanır.
10. Brend əsas rəy və müqayisə saytlarında aktual məlumatla görünür.
11. GA4-də AI trafiki ayrıca izlənir və sabit sorğu dəsti hər ay yoxlanır.

Əsas mənbə: Semrush, How to optimize for ChatGPT shopping, Zach Paruch, 4 noyabr 2026. Material Azərbaycan bazarı üçün yenidən işlənib və praktik qeydlərlə tamamlanıb.

Tez-tez verilən suallar

Nəticə

ChatGPT shopping hələ formalaşır və Azərbaycana tam gəlib çatmayıb. Amma onun üçün lazım olan iş bu gün də satışa kömək edir: oxunaqlı sayt, dəqiq məhsul datası, güclü Google Shopping və sayt xaricində etibar. Erkən hazırlanan mağaza funksiya gələndə sıfırdan başlamayacaq.

Kiçik başlayın: robots.txt və CDN ayarlarını yoxlayın, ən çox satılan 20 məhsulun səhifəsini və schema-sını düzəldin, 20 sorğuluq izləmə cədvəli qurun.